گام ششم game sheshom
مطالب آموزشی و پرورشی پایه ششم دبستان ویافته های جدید علمی و..... 

كتاب الكترونيكي را به نام 1991 منتشر كرد كه كتاب هاي الكترونيكي در راستاي تحقق و كمك به اهداف دانشگاه هاي مجازي نمود پيدا كرد تا محدوديت زماني و مكاني آموزش از بين برود بدون شك در اين راستا محيط هاي آموزشي مبتني بر كتب الكترونيكي يادگيرنده محور، تعاملي و پويا و قادر ساختن يادگيرنده به تعيين روش هاي آموزشي مورد نظر خودشان هستند كه در مقايسه  با كتاب هاي سنتي داراي مزاياي همچون ذخيره انبوهي از اطلاعات در حجم بسيار كم، امكان يادداشت برداري، تسهيل فعاليت هاي پژوهشي، امكان بهره گيري از ساير رسانه ها و حمل و نقل آسان است كه نقاط ضعيف اين كتاب  ها در مقايسه  با كتاب هاي سنتي ضرورت استفاده از ابزار مطالعه ، هزينه سنگين،  كيفيت  نامطلوب  نمايش را مي توان ذكر كرد. اما در كشور  ما عدم اجراي قانون  انحصاري اثر « كپي رايت » مهم ترين دغدغه ناشران  الكترونيك  بوده ، كتاب الكترونيكي  نيز همانند  ساير محصولات  جديد براي تكامل  و تداوم  نيازمند زمان است كه كتاب هاي الكترونيكي به دو دسته کتاب های ساده وکتاب های  پویا وکتاب های ساده به کتاب های الکترونیکی فقط متن وکتاب های الکترونیکی داراي  تصاوير اسكن شده و كتاب  هاي پویا به سه دسته كتاب هاي  الكترونيكي  سخنگو، كتاب هاي  الكترونيكي  چند رسانه اي  و كتاب هاي  با تصاوير  متحرك تقسيم مي شوند  و همچنين كتاب هاي  الكترونيكي  ويژگي هايي  ازجمله : سهولت  انتقال  در عين يكپارچگي  مطالب، انسجام مطالب و تنوع كاربرد، تبادل بينابين  مطالب با يكديگر،  پيشتيباني  از امكانات  مالتي  مديا و سهولت  كار و اجرا دارند كه براي ساخت آنها دو نوع نرم افزار  نياز مي باشد  و نشر كتاب هاي الكترونيكي در محيط وب ارزش هاي زيادي  به آن افزوده است. کلیدواژه ها: یادگیری تعاملی، کتاب الکترونیکی ودیجیتالی، کتاب پویا،  کاربران، نسخه پی دی اف، آموزش الکترونیک، محیط وب مقدمه فناوری دیجیتالی، این روزها موقعیت های هیجان انگیزی برای نویسندگان و ناشران فراهم آورده است تا بدین وسیله بتوانند خوانندگان جدیدی به دست آورند و بازار کتاب را گسترش دهند . اکنون، کتابها نه تنها در قالب چاپی موجودند بلکه به صورت الکترونیکی یافت می شوند.  ای بوک یا کتاب الکترونیکی، پدیده ای کاملاً تازه در این بین است و می رود تا نظام آموزش و اطلاع رسانی را با دگرگونی هایی اساسی مواج سازد. کتاب های الکترونیکی صرفاً نسخه های الکترونیکی مطالب مکتوب نیستند. بلکه می توانند علاوه برمتن‏‎، صوت وتصاویروامکانات جستجو رانیز شامل شوند. بعلاوه می توانند درقالب فایل هایی که می تواند توسط یک رایانه اجرا شود مانند قالب های ورد تکست[1]، هات میل [2]،پی دی اف[3] وفایل های اجرایی EXE درآیند. سادگی اجرا، سادگی جستجو در متن، داشتن قالب زیباتر، منسجم بودن مطالب، امکان عرضه یا فروش ساده تر و سریعتر، داشتن قابلیت افزودن امکانات مالتی مدیا و … ازجمله ویژگی هایی هستند که کتاب الکترونیکی رابه عنوان یک رسانه نو پا و رو به رشد  در عرصه آموزش الکترونیکی،   یادگیری الکترونیکی[4] از سایر رسانه هایی از این دست ممتاز می گرداند. این موضوع، هم از لحاظ مادی و هم از لحاظ دست یابی به بازارهای جدید، برای نویسندگان و ناشران بسیار سودآور بوده است. نشر الکترونیکی هنوز یک واسطه ی نسبتا تازه است،اما تقاضای بسیار بالایی در مورد تجهیزات و امکاناتی که با فناوری دیجیتالی به همراه آورده می شوند، وجود دارد . کتابخانه های مجازی، فرصت های بالقوه زیادی برای خوانندگان ایجاد می کنند و آن ها می توانند نسبت به کتاب های چاپی که در قفسه های کتاب خانه ها موجودند به کتاب های بیشتری دست یابند.

کتاب الکترونیک چیست؟

بنا بر تعریف دائره المعارف ویکی پدیا[5]، کتاب الکترونیک  نسخه الکترونیک یا دیجیتالی یک کتاب است. در زبان انگلیسی برای  کتاب الکترونیکی تعریف دیگری نیز قائل شده اند که به «ابزار مطالعه کتاب الکترونیک» ( ای بوک دی وایس[6]) اشاره دارد. کتاب الکترونیکی را به طور ساده می‌توان این گونه تعریف کرد: " ذخیره اطلاعات یک کتاب در قالب دیجیتال به صورتی که بتوان آن را بر روی صفحه کامپیوتر مشاهده کرد." کتابهای الکترونیکی را می‌توان روی محملهای دیجیتالی نظیر "دیسک فشرده"، "دیسک فشرده دیجیتالی"، شبکه جهانی وب، و جز آن منتشر کرد. برای مثال، بسیاری از منابع مرجع نظیر دایرة‌المعارف بریتانیکا، دایرة‌المعارف آمریکانا، فرهنگ وبستر، فرهنگ آکسفور و از این قبیل، علاوه بر قالب چاپی، بر روی دیسک فشرده و نیز شبکه جهانی وب قابل دستیابی هستند. ابزار مطالعه کتاب های الکترونیک سرانجام در سال 1991 شرکت سونی برای اولین بار ابزار مطالعه کتاب الکترونیک را در ایالات متحده عرضه کرد. این دستگاه قادر بود محتویات یک دیسکت نوری 8 سانتی متری را با ظرفیت ذخیره سازی یک صد هزار صفحه متن، نمایش دهد. البته هنگام عرضه این محصول، چند کتاب الکترونیک از جمله دائره المعارف کامتون، فرهنگ امریکن هریتیج[7] در بازار وجود داشت. دستگاه تولیدی شرکت سونی، به رغم برخورداری از قابلیت جستجوی واژگان کلیدی، چندان خوش دست نبود و مورد پسند کاربران واقع نشد. در سال 1991 شرکت اَپِل  محصولی جدید به بازار عرضه کرد که در مقایسه با ابزار مطالعه کتاب الکترونیک شرکت سونی، از کیفیت بالاتری برخوردار بود.  1992 اقدام به نشر مجموعه ای از آثار چند رسانه ای خود کرد که با این دستگاه سازگاری داشت. در سال 1996 حدود 250 عنوان کتاب بر روی شبکه اینترنت قرار گرفت. تا پایان قرن بیستم، هزاران جلد کتاب به صورت دیجیتالی از طریق اینترنت در دسترس کاربران قرار گرفت و آنها می توانستند کتاب ها را مطالعه، چاپ و یا حتی روی دستگاه خود بارگذاری (دانلود)کنند. در همان سال با پیشرفت ابزارهای مطالعه کتاب الکترونیک، چند ناشر معتبر ایالات متحده برای فعالیت های نشر الکترونیک خود بخش جداگانه ای در نظر گرفتند. در مجموع، می توان گفت اینترنت بیش از هر عامل دیگری در رواج کتاب الکترونیک مؤثر بوده است؛ به گونه ای که امروز دیگر نمی توان آمار دقیقی از تعداد کتاب های الکترونیک موجود بر روی شبکه اینترنت ارائه داد. ابزار مطالعه کتاب الکترونیک، دستگاهی است در ابعاد یک کتاب داستان معمولی و با وزن تقریبی 600 گرم، که چنان که از نام آن برمی آید، از آن برای خواندن کتاب الکترونیک استفاده می شود؛ به عبارت دیگر، ابزار مطالعه کتاب الکترونیک، وسیله ای است که اطلاعات خام را به صورت متن در اختیار کاربر قرار می دهد. از جمله علایم تجاری معروف ابزار مطالعه کتاب الکترونیک می توان به هی بوک[8]، سافت بوک[9]، روکیت ای بوک[10]، پلم[11]، ایپ هزار سونی لیبری ایبر[12]و فرانک لین ای بوک من[13]اشاره کرد. امروزه کتاب های الکترونیک را می توان با استفاده از انواع رایانه و بعضی گوشی های تلفن هوشمند مطالعه کرد و کمتر کسی حاضر می شود برای خرید کتاب الکترونیک هزینه جداگانه ای بپردازد(حیدری، 1383) تاریخچه کتاب الکترونیک   دهه 1940 : در این دهه نخستین روش های نیمه ماشینی ذخیره و بازیابی اطلاعات با استفاده از نظم برگه ای مورد استفاده قرار گرفت. دهه 1980 : در این دهه که در واقع دهه رشد اینترنت نامگذاری شده است شاهد گسترش نظام های یکپارچه تنوع و ایجاد نرم افزارهای آماده و تجهیزات چاپ دیجیتال هستیم از انتشار فناوری کتاب الکترونیکی خبر داد. نیو وُ میدیا رُکیت[14]انتشار نخستین کتاب الکترونیکی را با عنوان 1999 منتشر کرد که با استقبال نیم میلیون نفری مخاطبان دیجیتالی مواجه شد اما پس از 48 ساعت استفن کینگ کتابی الکترونیکی با نام سوار بر گلوله 2000 را نوشت و منتشر کرد . کتاب الکترونیک، نخستین بار در اوایل دهه 1960م در آزمایشگاه تولید شد و در سال 1971 تبدیل متون کلاسیک به کتاب الکترونیک آغاز گردید؛ این کتاب ها نخستین کتب الکترونیک بودند. سهولت ماشین نویسی با رایانه در مقایسه با شیوه سنتی و نیز پیشرفت روزافزون فناوری رایانه و پیدایش قابلیت هایی همچون مقابله املاء کلمات، ناشران را بر آن داشت تا در فعالیت های خود این وسیله را به خدمت گیرند(حیدری،1383). چرا کتاب های الکترونیکی پا به عرصه ی نظام آموزشی گذاشت ؟ با گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات ، فضای دومی به موازات جهان واقعی ایجاد شده که به واقع تمام عناصر و اجزایی دنیای واقعی را در خود تکرار می کند ، آموزش و به دنبال آن نهادهای آموزشی مانند مدارس و دانشگاه ها همچنان که در جهان واقعی از جایگاه ویژه ای برخوردار است . در فضای مجازی نیز دارای اهمیت و تاثیر بسزایی در گسترش علوم و فناوری و رشد سواد اطلاعاتی و رسانه ای در همه ی اقشار جامعه است .  در فرآیند گذار به جامعه اطلاعاتی بسیاری از پدیده ها و مفاهیم شکل تازه ای به خود می گیرند و با تغییر چارچوب خود را با تحولات ایجاد شده سازگار می سازند . مساله آموزش و دانشگاه که سابقه ای طولانی در تاریخ بشر دارد . همزمان با ورود جهان به عصر اطلاعات به صورت آموزش الکترونیکی و دانشگاه مجازی نموده پیدا کرده است . اگر چه از مطرح شدن این مفاهیم در سطح جهان مدت زیادی نمی گذرد فعالیت های زیادی در این زمینه صورت گرفته است . در این راستا فناوری هایی که مرتبط با آموزش و دانشگاه می باشند می بایست الکترونیکی و دیجیتالی شوند که یکی از گام های اساسی در این زمینه کتاب الکترونیکی بود که بر اساس معیارهایی پا به عرصه نظام آموزشی نهاد تا به کمک کتاب های الکترونیکی محدودیت مکانی و زمانی آموزش از بین برود و متون درسی به صورت الکترونیکی به صورت فایل های متنی از چاپ کاغذ  برای نظام آموزشی با صرفه تر و راحت تر است و تکنیک های آموزشی که در کتاب های الکترونیکی استفاده می شوند متنوع هستند، منتشر کردن متون، فایل های صوتی و تصویری و نمودارهای درسی در کتاب های درسی در کتاب های الکترونیکی جذابیت خاصی برای جذب یادگیرنده دارند و انگیزه یادگیری را افزایش می دهند (رضوی 1383). نکته شایان ذکری که می توان به آن اشاره نمود دسترسی آسان به مطلب یا امکان جستجوی سریع در حین مطالعه دروس بدون آن که نیاز به صرف وقت باشد . فرآیند آموزش از طریق کتاب های الکترونیکی سریع تر است و فناوری اطلاعات به کار گرفته شده در کتاب های الکترونیکی کارآیی فرایند آموزش را افزایش می دهد. مهم ترین دستاوردهای آن می توان به موارد زیر اشاره کرد ـ افزایش کیفیت یادگیری و آموخته های دانش آموزان و دانشجویان ـ سهولت دسترسی به حجم بالایی از اطلاعات و دانش موجود در جهان ـ دسترسی سریع و به موقع به اطلاعات در زمان بسیار اندک ـ کاهش برخی هزینه های آموزشی - بالابردن کیفیت ، دقت و صحت مطالب درسی و علمی -ارتقای علمی دانش آموزان و دانشجویان ـ یادگیرنده محور ـ تعاملی و پویا

توسعه کتاب الکترونیکی درجهان ـ

قادر ساختن یادگیرنده به تعیین روش های آموزشی مورد نظر(کدیور، 1382). نهادهای بسیار زیادی با درک اهمیت این رسانه، به حمایت و گسترش این پدیده نوپا اقدام می کنند که قصد آنها توسعه هرچه بیشتر نشر الکترونیک و بهادادن به این پدیده است. برای مثال، نمایشکاه کتاب فرانکفورت ۷جایزه سالیانه برای کتاب های الکترونیکی برگزیده اختصاص داده است که شامل جایزه ای ویژه به مبلغ ۱۰۰ هزار دلار می باشد. اکنون سایت های فراوانی می توان یافت که از نویسندگان دیجیتال استقبال می کنند. انتشارات تجاری تایم وارنر[15]اخیراً از وجود سایت www.ipublish.com خبرداد که مسؤلان آن نویسندگانی را که قصد دارند کتابشان در قالب الکترونیکی عرضه شود، جلب و حمایت می کنند(شارما،1384).   همچنین جنبشی تحت عنوان پروژه گوتنبرگ[16] شکل گرفته است که هدف آن تبدیل کتاب های عادی به کتاب های الکترونیکی است. هزاران کتاب که تا کنون در کتابخانه ها و یا کلکسیون های خصوصی موجود بودند اکنون درقالب دیجیتال در دسترس همگان قرار می گیرند. پیش بینی می شود تا سال ۲۰۰۵ یک ششم کتابهای خریده شده در آمریکا کتابهای الکترونیکی خواهد بود. تجارتی که ارزش ۸.۷ میلیارد دلار خواهد داشت (شارما، 1384). ویژگی های کتاب های الکترونیکی اول: سهولت انتقال در عین یکپارچگی مطالب اطلاعات پردازش شده[17]می تواند به سرعت برق جابه جا شود. باتوسعه میکروچیپ ها، فناوری فایبراپتیک[18]و اینترنت، ارتباطات دیجیتال می تواند به سهولت هرچه تمامتر و به صورت بلادرنگ[19] منتقل شود. کتاب های الکترونیکی می تواند به صورت  دانلود و یا به شکل ضمیمه به ایمیل، عرضه شوند و نیز قابل ذخیره در دیسکت و یا CD-ROM می باشند. دوم :انسجام مطالب و تنوع کاربرد در حال حاضر مردم دسترسی بیشتری به اطلاعات دارند و می توانند بر اساس آن تصمیمات بهتری بگیرند. در مقایسه باقالب های رایج متنی، کتاب های الکترونیکی در عین دسته بندی مطالب به صورت فهرست یا موضوعی، به صورت وحدت یافته تبادل آن ها با یکدیگر را همراه با سهولت جستجو فراهم می کند . سوم :  تبادل بینابین مطالب با یکدیگر ترغیب شدن بیشتر برای ادامه خواندن، سهولت نگهداری و یاد سپاری مطالب و توانایی بیشتر در کنترل مطالب از جمله موارد بسیار مهم برای خواننده می باشد. یک کتاب الکترونیکی با امکاناتی مثل وجود فرامتن [20] امکان تبادل بینابین مطالب و نیز مرور همزمان آنها با یکدیگر را فراهم می کند. این راحتی جستجو به ویژه برای افرادی که با مطالب تحقیقاتی سر و کار دارند بسیار حایز اهمیت می باشد. چهارم: پشتیبانی از امکانات مالتی مدیا کتاب های الکترونیکی حتی می توانند این امکان را داشته باشند که به مطالب کتاب گوش دهید! نرم افزارهایی چون مایکرو سافت ریدر[21] از امکانات بسیار خوبی از جمله خواندن متون برخوردار می باشند. این مطلب صرفاً جالب است اما برای افرادی مثل نابینایان و یا کسانی که مشکل خواندن مطالب را دارند نوید بخش عصری تازه در آموزش و اطلاع رسانی می باشد. همچنین این کتاب ها امکان خوبی برای برای بزرگ کردن مطالب دارند. پنجم: سهولت کار و اجرا اکثریت قریب به اتفاق مردم برای نوشتن و یا خواندن مطالب از طریق رایانه از نرم افزارهایی چون وُرد استفاده می کنند. به عنوان مثال یکی از مشکلات نرم افزار  وُرد این است که مطلبی که در یک نسخه آن مثل وُرد  و یا در یک ویندوز فارسی ساز نوشته می شود به سادگی در نسخه دیگر این نرم افزار قابل اجرا نیست. به طوری که اگر شما آن را به رایانه دیگر که دارای نسخه دیگری است ببرید مخصوصاً اگر آن مطلب به زبانی غیر انگلیسی نوشته شده باشد، ممکن است به همان دقت اجرا نشود و نیز ممکن است بسیاری ازافراد برای خواندن مطلبی که درقالب  پی دی اف دراختیار دارند، نرم افزارهای ویژه اجرای پی دی اف را نداشته باشند و حتی نام آن ها را نیز نشنیده باشند. مشکل بسیار مهمتری که در این بین وجود دارد قیمت بسیار بالای این گونه نرم افزارهااست. فقط قیمت بسته آفیس[22] محصول شرکت مایکروسافت بیش از ۳۵۰ دلارمی باشدکه برای یک نرم افزارقیمتی بالا است. اما کتاب های الکترونیکی که درفرمت EXE هستند این مشکل را نیز حل کرده اند. یعنی شما کتاب الکترونیکی خود را صرف نظر از نوع سیستم عامل و یا وجود نرم افزاری برای خواندن آن نه تنها ساده تر از ورق زدن یک روزنامه خواهیدخواند، بلکه از امکانات بسیارجالب دیگر آن نیز آن نیز بهره مند خواهید شد و حتی می توانید از درون کتاب برای نویسنده آن ایمیل بفرستید! از جمله مشکلات دیگر این است که خواندن مطالب طولانی از طریق این گونه نرم افزارها به دلیل عدم تعبیه یا اجرای ساده های پر لینک[23] ها و نیز نبود تبادل بین مطالب به صورت بلادرنگ برای خواننده بسیار خسته کننده خواهد بود. اما در یک کتاب الکترونیکی مطالب بسیارطولانی مثلاً نسخه کامل کتاب مقدس را می توان به صورت کلیک روی فهرست ها و دسته بندی ها به ساده ترین شکل مرورکرد(شارما، 1384). مزایای کتاب الکترونیک کتاب الکترونیک در مقایسه با کتاب های سنتی، از مزایای قابل توجهی سود می برد که عبارتند از: 1. ذخیره انبوهی از اطلاعات در حجم بسیار کم، به طور متوسط 500 جلد کتاب بر روی هر لوح فشرده؛ 2. امکان ذخیره سازی و یادداشت برداری از بخش های مورد نیاز برای مطالعه و دسترسی بعدی؛ 3. امکان استفاده هم زمان از امکانات جانبی؛ به طور مثال، یافتن معنای واژگان ناآشنا در یک فرهنگ لغت در حین مطالعه یک کتاب؛ 4. تسهیل فعالیت های پژوهشی، از قبیل جستجوی واژگان کلیدی و مقایسه متون؛ 5. امکان بهره گیری از سایر رسانه ها مانند صدا و تصویر همراه با متن؛ 6. امکان تغییر قالب و شکل متون، همچون: تعیین اندازه قلم، طول سطر و حجم صفحه نمایش بنابر سلیقه کاربر؛ 7. حمل و نقل آسان. البته امتیازات یادشده نسبی است و به عواملی مانند: نرم افزار، قالب های ذخیره سازی اطلاعات و زیرساختهای اطلاعاتی بستگی دارد)حیدری، 1383). معایب کتاب های الکترونیکی کتاب های الکترونیک با وجود برخورداری از مزایای ارزشمند و کارآمد، در مقایسه با کتاب های سنتی نقاط ضعفی نیز دارند که به بعضی از آنها اشاره می شود: 1. ضرورت استفاده از ابزار مطالعه کتاب الکترونیک برای مطالعه آن؛ 2. لزوم آشنایی با روش کار دستگاه کتاب الکترونیک، اعم از رایانه و ابزار مطالعه کتاب الکترونیک؛ 3. هزینه سنگین کتاب الکترونیکی و ابزار آن؛ 4. کیفیت نامطلوب نمایش متن در کتاب های الکترونیک و نیز خستگی چشم و بعضاً ضعف بینایی حاصل از مطالعه مداوم صفحه نمایش، از بزرگ ترین کاستی های کتاب های الکترونیکی به شمار می رود و بدون رفع این مشکل، کتاب الکترونیک به جایگاه واقعی خود دست نخواهد یافت. به همین دلیل، کاربران هنوز هم مطالعه کتاب های سنتی را ترجیح می دهند)نشریه وب پلانتا، 2009).

کتاب الکترونیک،کاربران و ابزار آن

با ظهور کتاب الکترونیک، متخصصان پیش بینی کردند که به زودی عصر کاغذ و کتاب های سنتی به پایان خواهد رسید و کتاب الکترونیک جایگزین آن خواهد شد؛ ولی با وجود گذشت بیش از 30 سال از عمر کتاب الکترونیک، کتاب های سنتی همچنان پیشتاز عرصه نشر هستند. بنابر مطالعه ای که لیو[24]و استورک[25]در سال 2000 میلادی انجام دادند، استفاده از کاغذ بین سال های 1970 تا 1997م هم در صنعت چاپ و هم در نگارش، به میزان 13% افزایش یافته است. چنانکه گذشت، کاربران هنوز هم مطالعه کتاب های سنتی را بسیار آسان تر از مشاهده صفحات نمایش می دانند. شاید یکی از مهم ترین دلایل عدم استقبال کاربران از کتاب الکترونیک تحمیل یک ساختار فیزیکی بیش از حد جدید به آنان است. این بدان معناست که بیشتر کاربران از کودکی با مطالعه کتاب های سنتی انس گرفته اند و در حقیقت، این نوع مطالعه بخشی از عادت ها و فعالیت های خود به خودی آنان شده است. از این رو، کسب عادت جدید و ترک عادت پیشین، مستلزم گذشت زمان خواهد بود. در نظرسنجی های انجام شده از کاربران کتاب الکترونیک، نتایج زیر به دست آمده است: ـ کاربران ابزار مطالعه کتاب الکترونیک را دوست دارند، ولی برای خرید آن مایل به صرف هزینه نیستند؛ ـ عدم تطابق متون الکترونیکی مختلف با یک دستگاه که آنان را مجبور به خریداری بیش از یک ابزار مطالعه کتاب الکترونیک می کند، از مشکلات مطرح شده از سوی کاربران حرفه ای کتاب الکترونیک است؛ ـ در این نظرسنجی، قیمت گران کتاب های الکترونیک، مهم ترین علت عدم خریداری آن از سوی بیش از 50% شرکت کنندگان اعلام شده است؛ ـ 75% شرکت کنندگان اعتقاد داشتند که بهای یک کتاب الکترونیک نباید از بهای کتاب معمولی بیشتر باشد. همچنین در یک نظر سنجی که از مشتریان سال گذشته محصولات شرکت سی بلد[26] به عمل آمد، معلوم شد که 88% آنان در سال جدید مایل به خرید متن های الکترونیک دیگری نیستند(تقوی، 1375)   کتاب الکترونیک و ناشران کتاب الکترونیک نه تنها شیوه ای نوین، کارآمد و قابل انعطاف برای مطالعه کاربران به شمار می رود، بلکه ابزاری است در دست ناشران برای ارائه خلاقیت های خود، بااین حال، شمار ناشرانی که وارد عرصه نشر کتاب الکترونیک یا به عبارت دیگر همان نشر الکترونیک شده اند، چندان چشمگیر نیست. آشکار است که عدم استقبال کاربران، از علل عمده این امر به شمار می آید. در کشور ما عدم اجرای قانون حقوق انحصاری اثرکپی رایت[27]، مهم ترین دغدغه ناشران الکترونیک و بزرگ ترین مانع برای ورود ناشران سنتی به عرصه نشر الکترونیک می باشد. در مجموع، می توان گفت ناشران در انتظار یک تحول بنیادین در این خصوص هستند و صد البته که میزان استقبال مخاطبان در هر دوره در رویکرد ناشران نیز تأثیر بسزایی دارد(جکسن، 1373) دامنه کاربرد کتاب الکترونیک در حال حاضر، دامنه کاربرد کتاب الکترونیک، عمدتاً به کتاب های مرجع، اعم از لغت نامه، دائره المعارف و یا هر کتاب علمی دیگری که جنبه استنادی داشته باشد، محدود می شود؛ زیرا نسخه الکترونیک کتاب های مرجع، اولاً: در مقایسه با کتاب های سنتی حجم بسیار کمتری اشغال می کند. ثانیاً: هزینه آن از کتب مرجع سنتی کمتر است. ثالثاً: سرعت بازیابی اطلاعات مورد نظر بسیار بیشتر از کتاب های معمولی است. و رابعاً: این کتب چنان که از نامشان بر می آید، صرفاً برای مراجعه هستند و نه مطالعه. در نتیجه، مشکلاتی نظیر کیفیت نمایش، خستگی چشم و مانند آن، مانع از مراجعه کاربران به آنها نمی شود. به تازگی، کتاب داستان های زیادی به صورت الکترونیک به بازار عرضه شده است که این خود گویای رشد و رواج روز افزون کتاب الکترونیک در میان کاربران است؛ اما با توجه به اشکالاتی که در بالا مطرح شد، باید اعتراف کرد که کتاب الکترونیک در مقولاتی همچون داستان، هنوز جایگاه واقعی خود را نیافته و تا رسیدن به این مرحله راه درازی پیش روی خود دارد(جکسن، 1373). کتاب الکترونیک و آموزش آموزش الکترونیک و آموزش از راه دور، از مسائل مهم و در خور توجه امر آموزش در عصر ماست. به طوری که پیش بینی می شود تا سال 2015 میلادی آموزش الکترونیک جایگزین آموزش سنتی شود. امروزه بنا بر نظریه های جدید آموزشی، بهترین نوع یادگیری، یادگیری تعاملی است. از جمله خصوصیات این نوع یادگیری می توان به استفاده از ابزارهای چند رسانه ای و مشارکت فراگیر در فرایند یادگیری اشاره کرد. تفاوت مطالعه کتاب های معمولی با کتاب الکترونیک، آن است که یادگیری از طریق کتاب الکترونیک از نوع تعاملی است و این یکی از ویژگی های بسیار ارزشمند استفاده از این فنّاوری نوپاست. مراکز آموزش عالی می توانند با تولید نسخه الکترونیک منابع رشته های مختلف، آن را در اختیار دانشجویان قرار دهند. موارد زیر از جمله مزایای این پیشنهاد به شمار می رود: 1-ایجاد انگیزه تازه در دانشجویان برای مطالعه کتب درسی؛ 2-عدم تحمیل هزینه چاپ و نشر و یا خرید کتبی که بخش ها و فصل هایی از آن از منابع درسی حذف شده است؛ 3-امکان مطالعه کتاب در موقعیت های بیشتر، به خصوص در صورت استفاده از ابزار مطالعه کتاب الکترونیک؛ 4-رفع مشکلات موجود برای تهیه منابع، مانند نایابی کتاب در بازار؛ 5- از همه مهم تر آنکه یادگیری از طریق کتاب الکترونیک، از نوع تعاملی خواهد بود و چه بسا با پیشرفت قابلیت های کتاب الکترونیک در آینده، مشکلات موجود بر سر راه آموزش الکترونیک و آموزش از راه دور برطرف گردد. با توجه به مطالب بالا، می توان به نقش غیر قابل انکار کتاب الکترونیک در آموزش پی برد(کدیور، 1382). آینده کتاب الکترونیک کتاب الکترونیک نیز همانند سایر محصولات جدید، برای تکامل و تداوم نیازمند زمان است و متخصصان در تلاش برای اختراع نسل جدیدی از ابزارهای الکترونیک هستند. چنان که اشاره شد، از جمله موانع رشد و رواج کتاب الکترونیک مسئله نمایش متون در ابزارهای مطالعه کتاب الکترونیک است. به منظور ایجاد انگیزه در کاربران برای خریداری و استفاده از کتاب الکترونیک، کیفیت نمایش متون چه در رایانه و چه در ابزار مطالعه کتاب الکترونیک، به یک جهش خیره کننده نیاز دارد. شرکت های مهم تولید سخت افزار و نرم افزار رایانه ای، همانند مایکروسافت نیز به این نکته واقف هستند و در تلاش برای یافتن راه حلی برای این مشکل هستند. عرضه قابلیت کلیر تایپ [28]در ویندوز XP که از جمله ویژگی های برجسته این سیستم عامل بود، گواهی روشن بر این مدعاست. به نوشته مجله مایکروسافت ریدر در صورت تحول مطالعه متون از روی صفحه نمایش، آینده درخشانی در انتظار کتاب الکترونیک خواهد بود. مزیت دیگری که در جذب کاربران به کتاب الکترونیک تأثیر بسیاری خواهد داشت، افزودن امکان شنیدن محتوای کتاب الکترونیک است. اگرچه در این زمینه تلاش هایی صورت گرفته و بعضی از نسخه های کتاب های الکترونیک قابلیت شنیداری تمام یا بخشی از متن کتاب را برای کاربر فراهم می کنند، ولی در وضعیت کنونی نمی توان این قابلیت را از مزایای کتاب الکترونیک به حساب آورد (جکسن 1373). انواع کتاب های الکترونیکی کتابهای الکترونیکی، با توجه به ویژگیها، امکانات، و کاربردهایشان به گروههای زیر تقسیم می‌شوند:

اساسا دو نوع کتاب الکترونیکی وجود دارد : کتاب های الکترونیکی ساده و کتاب های الکترونیکی پویا.(تقوی 1375)  کتاب های الکترونیکی ساده که در واقع متداول ترین نوع کتاب های الکترونیکی ب ه شمار می روند فرق چندانی با کتاب های چاپی ندارند و معمولا تفاوت از لحاظ صفحه بندی و شکل ظاهری خواهد بود.  این نوع کتاب ها ، در واقع از یک سند متنی گردآوری می شوند و بیش تر اوقات فایل های پی دی اف  هستند. برای خواندن این کتاب ها شما باید برنامه آکروبات ریدر[29] را در رایانه خود داشته باشید. از مهم ترین خواص کتاب های الکترونیکی ساده می توان به موارد زیر اشاره کرد : سادگی اجرا و سرعت بالای طراحی اجرا روی اغلب مرورگرهای موجود کپی برداری دقیق از روی کتاب چاپی انتقال کلی پرونده به رایانه محلی کتاب ساده الکترونیکی به شاخه های زیر قابل دسته بندی هستند: الف) کتابهای الکترونیکی فقط متن ـ در این دسته، کتابهای الکترونیکی فقط شامل اطلاعات متنی هستند وهیچ‌گونه تصویر، نمودار و جز آن را شامل نمی‌شوند. ب) کتابهای الکترونیکی دارای تصاویر اسکن شده ـ در کنار اطلاعات متنی، تعدادی تصویر اسکن شده نیز وجود دارد. کتاب های الکترونیکی پویا با استفاده از صفحات پویای هت مل  ایجاد می شوند هت مل یکی از زبان هایی است که فشرده شده اند. این پرونده به شکل ((exe)) است و به نصب احتیاج ندارد . برای خواندن کتاب های پویا شما باید روی رایانه خود برنامه ی اینتر نت اکس پلرر[30]را داشته باشید . از ویژگی کتاب های پویا می توان به موارد زیر اشاره کرد : ـ هر صفحه از کتاب به صورت یک صفحه ی هت مل جداگانه طراحی می شود . ـ امکان ایجاد لینک برای دست یابی به سایت های دیگر در آن موجود است . ـ پویا کردن کلمات روی صفحه به آسانی میسر است به طوری که می توان در صورت نیاز از طریق آن ها به مطالب دیگری را برای کاربر مناسب تر می سازد. کتاب های پویا به سه دسته ی زیر قابل تقسیم هستند : الف) کتابهای الکترونیکی با تصاویر متحرک ـ در کنار اطلاعات متنی، تعدادی تصویر انیمیشن و یا قطعاتی از فیلم نیز وجود دارد. ب) کتابهای الکترونیکی سخنگو ـ این دسته کتابهای الکترونیکی با استفاده از امکانات صوتی والکترونیکی تا حدی با کاربر رابطه برقرار می‌کنند. ج) کتابهای الکترونیکی چند رسانه‌ای ـ ‌در این دسته از کتابهای الکترونیکی یک رابطه چند رسانه‌ای و دو سویه میان کتاب و خواننده برقرار می‌شود. این دسته کاملاً با کتابهای سنتی و چاپی متفاوت‌اند و امکانات کمکی برای جستجو و تحقیق در آنها در نظر گرفته شده است. کتابهای الکترونیکی در محیط وب بیشتر در قالب پی دی اف،   هت مل، و یا متن ساده در دسترس قرار می‌گیرند. برای مطالعه برخی کتابهای الکترونیکی باید همه متن کتابها را به کامپیوتر شخصی خود انتقال داد و یا صفحه یا فصل آنها را مطالعه کرد(جکسن، 1373). معایب کتاب های الکترونیکی پویا : از معایب کتاب های الکترونیکی پویا این است که انتقال کل کتاب به رایانه شخصی به راحتی انجام پذیر نیست و زمان بر است چرا که فرد باید تک تک صفحات را به صورت جداگانه ذخیره کند . از طرف دیگر لینک های آن قابل استفاده نیستند ( حیدری ، 1383 ) انواع فرمت های کتاب الکترونیک exe : پسوند آن دسته از کتاب های الکترونیکی است که به طور خودکار اجرا می شوند[31]. برای اجرا و دیدن فایل های exe به انواع نسخه های ویندوز و IE4 و یا بالاتر نیاز است . کتاب های الکترونیکی exe در سیستم های مکینتاش[32] قابل اجرا نیستند. Pdf : پسوند کتاب های الکترونیکی مخصوص آکروبات ریدراست . LIT : پسوند کتاب های الکترونیکی مخصوص ماکروسافت ریدر است. نشر کتاب در قالب الکترونیکی ، بسیاری از موانع سر راه چاپ کتاب به صورت سنتی را از میان بر می دارد. برای مثال دیگر نیازی به ارسال کتاب به چاپخانه، بررسی کیفیت چاپ، صحافی و توزیع و ارسال به کتاب فروشی ها نیست. هم چنین سادگی اجرا، سادگی جست و جو در متن، داشتن قالب زیباتر، منسجم بودن مطالب،امکان عرضه یا فروش ساده و سریع، داشتن قابلیت افزون امکانات مالتی مدیا از جمله ویژگی هایی هستند که کتاب های الکترونیکی را به عنوان رسانه ای نوپا و رو به رشد از سایر رسانه هایی از این نوع متمایز می کنند(جکسن، 1373).     چگونگی ساخت کتاب های الکترونیکی برای ساخت و عرضه یک کتاب الکترونیکی به موارد زیر احتیاج  است: • مطالب مکتوب • نرم افزاری برای تبدیل این مطالب به قالب الکترونیکی • سایتی که وظیفه بازاریابی محصول شما را به عهده بگیرد. البته در این بین باید به بعضی فنون بازاریابی آشنایی داشت. • راهکاری برای دریافت وجوه نقدی به صورت آنلاین[33] • روشی برای ارسال کتاب الکترونیکی به متقاضی یک مثال از چگونگی ساخت کتاب های الکترونیکی یکی از روش های رایج برای ساخت کتاب الکترونیکی، عرضه مطالب درقالب پی دی اف است که توسط کاربران مکینتاش نیزقابل خواندن است و برای کار با این قالب و یا تبدیل فایل های ورد به پی دی اف باید مجموعه نرم افزاری آدوب آکروبات از جمله ریدر،رای تر ودیس تلر[34] و یاسایر نرم افزارهای کار با فایل های پی دی اف  را دراختیار داشته باشید.اما معمولا مخاطبان کتابهای الکترونیکی قالب EXE یا خود اجرا را برای خواندن بیشتر ترجیح می دهند. برای این گونه فایلها نیز نرم افزار وجود دارد(جکسن، 1373).   سازنده کتاب الکترونیک به طور کلی نرم افزار های کتاب سازی[35] به دودسته تقسیم می شوند: ۱- نرم افزار هایی که فایل های هت مل و متنی را به فرمتی غیر ازEXE تبدیل می کنند.

- نرم افزار هایی که فایل های هت مل را به EXE تبدیل می کنند. شما برای ساختن این نوع فایل ها و خواننده برای اجرای آن به نرم افزار آکروبات ریدر نیاز دارید که این نرم افزار به رایگان از سایت www.abode.com قابل دریافت می باشد فایل های پی دی اف  معمولا سازگاری بیشتری با چاپگر دارند اما از نظر مرور مطالب برای خواننده شناوری لازم را ندارند. اما ویژگی بسیار برجسته آنها سازگاری با انواع مختلف ویندوز و رایانه می باشد همچنین کامپایلر هایی وجود دارند که به یک پردازشگر نوشتار درونی مجهز می باشند که می توان متن را به صورت مستقیم در خود کامپایلر نوشت. از جمله این نرم افزار ها بهنوت بوک پروفشنال[36]و وین ای بوک [37] می توان اشاره کرد. چالش های کتاب های الکترونیکی : در کنار فواید و مزایایی که کتاب های الکترونیکی دارند چالش هایی نیز وجود دارد. کم توجهی به رشد جنبه های شخصیتی و اخلاقی یادگیرنده، ایجاد ضعف در بلوغ اجتماعی آنان و ابزار زدگی (ماشین زدگی) یادگیرندگان از جمله مواردی هستند که کاربران کتاب های الکترونیکی را تهدید می کنند. ضمنا عمده ترین چالش هایی که پیش روی مراکز آموزشی قرار دارند عبارت است از : ـ

مقاومت معلمان در برابر ورود کتاب های الکترونیکی به حوزه آموزشی تدریس ـ محدودیت منابع و ناکافی بودن آن ها - برنامه های مالی ضعیف برای استفاده از کتاب های الکترونیکی(رضوی1383). ارزشهای افزوده نشر کتاب در محیط وب فرآیندهایی که ارزشهای جدیدی به نشر کتاب در محیط وب می‌افزایند، عبارت‌اند از: الف) دسترسی همزمان به نسخه‌ای واحد ازکتاب الکترونیکی محیط وب این امکان را در اختیار ناشران و نویسندگان قرار می‌دهد تا بتوانند نسخه‌ای واحد از کتابهای خود را به طور همزمان در دسترس تعداد بی‌شماری از خوانندگان قرار دهند و بدین ترتیب در هزینه‌های گزاف چاپ، صحافی، و توزیع کتاب با شمارگان بالا صرفه‌جویی کنند. به تعبیر دیگر، فقط کافی است یک نسخه از کتاب تولید شود و در محیط وب در دسترس قرار گیرد، بدین ترتیب همه خوانندگان قادر خواهند بود به طور همزمان کتاب مورد نظر را مطالعه کنند. بدیهی است که این خود یکی از مهم‌ترین ارزشهای افزوده محیط وب نسبت به کتابهای چاپی است. در دنیای چاپ باید برای هر خواننده، یک کتاب تولید شود که منجر به افزایش هزینه‌های انتشار می‌شود. اهمیت این موضوع هنگامی آشکار می‌شود که ناشری توانایی مالی برای چاپ یک اثر با مخاطبان کم را نداشته باشد. این موضوع به‌ویژه در خصوص انتشار کتابهای تخصصی در کشور ما بیشتر به چشم می‌خورد، زیرا تعداد بسیار کمی از خوانندگان ممکن است آنها را خریداری کنند. محیط وب این امکان را به ناشران می‌دهد تا با کم‌ترین هزینه ممکن، چنین منابعی را به صورت الکترونیکی در دسترس تعداد بی‌شماری از خوانندگان قرار دهند. ب) افزودن اطلاعات چند رسانه‌ای محیط وب، این امکان را می‌دهد تا به راحتی علاوه بر متن، صوت، تصویر، و ویدئو نیز در کتابهای الکترونیکی گنجانده شود. در دنیای چاپی فقط می‌توان عکسهای رنگی یا سیاه و سفید را به کتاب اضافه کرد و امکان استفاده از صوت، انیمیشن، و ویدئو به عنوان بخشی از کتاب و یا اطلاعات تکمیلی به منظور تفهیم هر چه بهتر مفاهیم وجود ندارد. چنین رویکردی امروزه، به ویژه در برخی دایرة‌المعارفها، و فرهنگهای موجود در محیط وب دیده می‌شود. تلفظ صحیح کلمات، استفاده از موسیقی، کلام، انیمیشن، و ویدئو برای تشریح مفاهیم نوشتاری در کتابهای الکترونیکی به ویژه کتابهای کودکان از اهمیت بسزایی برخوردار است. محیط وب علاوه بر اینکه امکان افزودن اطلاعات چند رسانه‌ای را به قالبهای مختلف می‌دهد، محدودیت اشغال فضای زیاد از حافظه را در دیسک‌های فشرده ندارد. پ) امکانات جستجوی اطلاعات از طریق دیجیتالی کردن متن یک کتاب، می‌توان امکانات جستجوی مختلفی را برای کاوش یک یا چند کلیدواژه در متن کامل کتاب و یا در فصل و صفحه‌ای مشخص پیش‌بینی کرد. اگر چه، تنها نمایه چاپی در انتهای کتاب برای دسترسی به موضوعات مورد نظر بسیار ارزشمند است، ولی تهیه نمایه مناسب و کارآمد نیاز به صرف هزینه از سوی ناشر و بهره‌گیری از نمایه‌سازان متخصص و حرفه‌ای دارد. ناشران می‌توانند از یک برنامه جستجو که از خصوصیات و امکانات کاوش مناسب برخوردار باشد، به عنوان ابزار جایگزین نمایه کتاب برای جستجوی اطلاعات در کتابهای الکترونیکی استفاده کنند. ت) انعطاف‌ پذیری بیشتر برای اصلاح و یا انتشار ویرایش جدید محیط وب به ناشران و نویسندگان امکان می‌دهد تا به سرعت، حتی چند هفته پس از انتشار یک کتاب به اصلاح یا انتشار ویرایشهای جدید اثر مورد نظر بپردازند. انجام چنین فرایندی در محیط الکترونیکی بسیار سریع و کم هزینه است، زیرا در بیشتر مواقع بخش کمی از کتاب بازنگری می‌شود. این در حالی است که در کتابهای چاپی باید حتی برای اصلاح یک صفحه، همه کتاب را مجدداً به چاپ رساند که خود هزینه زیادی برای ناشر در پی ‌دارد یکی دیگر از ارزشهای افزوده محیط وب برای نشر کتاب، ارائه ویرایش جدیدی از یک کتاب قبل از انتشار نسخه چاپی و توزیع آن در بازار نشر است. در واقع، از آنجایی که فرایند چاپ، آماده‌سازی، و توزیع کتابهای چاپی بسیار زمانبر است، از طریق قرار دادن نسخه‌ای از کتاب در محیط وب می‌توان به سرعت ویرایش جدید را در دسترس خوانندگان مشتاق قرار داد(کاستلز، 1380).

مهم‌ترین مزایای نشر کتاب در محیط وب از نظر ناشران ۱) کاهش هزینه‌های تولید و چاپ کتاب انتشار فقط یک نسخه از کتابهای الکترونیکی در محیط وب و دسترسی همزمان همه خوانندگان به آن، موجب می‌شود تا برخلاف کتابهای چاپی نیاز به انتشار شمارگانی بالا از یک کتاب نباشد. البته تهیه و قراردادن یک کتاب الکترونیکی در محیط وب دارای هزینه‌های جانبی برای ناشران نظیر ثبت حوزه، خرید فضا در محیط وب، طراحی گرافیکی، حفظ و نگه‌داری سایت، نوشتن برنامه جستجو و پایگاه اطلاعاتی، ورود اطلاعات، خرید تجهیزات کامپیوتری و شبکه، و موارد دیگر است،ولی بسیاری از امکانات و تجهیزات فوق می‌توانند در نشر کتابهای الکترونیکی دیگر نیز استفاده شوند و در واقع فقط یک بار ناشر هزینه شوند. ۲) عدم نیاز به فضای فیزیکی برای انبار‌کردن کتاب یکی از مشکلاتی که ممکن است ناشران با آن روبه‌رو شوند، انبارکردن کتابها قبل از توزیع و نیز نگهداری نسخه‌های اضافی است. نشر کتاب در قالب الکترونیکی نیاز به فضای فیزیکی برای انبارکردن کتاب ندارد، زیرا همه اطلاعات در قالب دیجیتال ذخیره می‌شود. علاوه بر این، اگر محیط نگه ‌داری کتابها از شرایط مناسبی نظیر رطوبت‌، گرما، نور و جز آن برخوردار نباشد، به نسخ چاپی به مرور زمان آسیب خواهد رسید. ولی کیفیت اطلاعات دیجیتال همواره یکسان می‌ماند. ۳) عدم نیاز به توزیع و ارسال کتاب به نقاط دیگر. یکی از مشکلاتی که ناشران به ویژه در کشور ما با آن روبه‌رو هستند، عدم توزیع سریع، مناسب و کم هزینه کتابها در شهرهای مختلف است. کتابهای الکترونیکی نیاز به توزیع و یا ارسال به نقاط دیگر ندارند، اما باید به نحو مناسبی خوانندگان را از انتشار آنها مطلع ساخت. چنین فرایندی می‌تواند از طریق مطبوعات، سایت وب، پست الکترونیکی، و تبلیغات چاپی انجام شود. به تعبیر دیگر کتابهای الکترونیکی را نمی‌توان در پشت ویترین کتاب فروشیها نمایش داد. ۴) عدم‌برگشت کتاب از سوی کتاب‌فروشان به دلایل مختلف از آنجا که تنها یک نسخه از کتاب الکترونیکی تولید می‌شود و در محیط وب در دسترس قرار می‌گیرد، ناشران هیچ‌گاه با مشکل برگشت کتاب از سوی کتاب‌فروشان و توزیع‌کنندگان روبه‌رو نخواهند شد. ۵) سرعت بخشیدن به چرخه نشر کتاب نشر کتاب در قالب الکترونیکی بسیاری از موانع بر سر راه چاپ کتاب به صورت سنتی را از میان بر می‌دارد، برای مثال دیگر نیازی به ارسال کتاب به چاپخانه، بررسی کیفیت چاپ، صحافی، و توزیع و ارسال به کتاب‌فروشیها نیست. اما این موضوع هنگامی حاصل می‌شود که قبلاً سیاست‌گذاری صحیح و راهبردی برای نشر کتاب به صورت الکترونیکی انجام شده باشد.   ۶ )خرید پیوسته کتاب منظور از "خرید پیوسته کتاب" این است که خوانندگان می‌توانند از هر کجا پس از مطالعه معرفی و یا نقد و بررسی کتاب، به سفارش و خرید آن اقدام کنند. یکی از محدودیتهای شیوه‌های سنتی توزیع کتاب این است که خوانندگان مجبور هستند به کتاب‌فروشیها یا منابع معرفی کتاب مراجعه کنند و این در حالی است که این موضوع فقط شامل خوانندگان در یک منطقه جغرافیایی خاص می‌شود. در نظام خرید پیوسته کتاب از طریق اینترنت، هر کس از هر کجا و در هر زمان می‌تواند به سایت ناشر مراجعه کند و پس از مطالعه مقدماتی کتاب مورد نظر، به انتخاب و سفارش آن بپردازد. همین موضوع باعث می‌شود که ناشران بتوانند خوانندگان بیشتری را در مناطق جغرافیایی دیگر جذب نمایند و محدودیتهای مکانی و فیزیکی را برای نمایش انتشارات خود از میان بردارند هم اینک، تقریباً همه ناشران معروف و معتبر دارای سایت وب هستند و امکان خرید پیوسته انتشارات خود را می‌‌دهند.  ۷) جلوگیری از تمام‌شدن نسخه‌های چاپی یکی از مشکلاتی که خوانندگان به ویژه برای خرید کتابهای مرجع‌ پر استفاده و کمیاب با آن رو‌به‌رو هستند، دسترسی به آثاری است که همه نسخه‌های چاپی آنها در بازار نشر به فروش رفته و ناشر به دلایل مختلف دیگر اقدام به انتشار چاپهای جدید از آن نکرده است. به این گونه کتابها اصطلاحاً کتابهای خارج از چاپ می‌‌گویند. نشر کتاب در محیط وب این فرصت را به ناشران می‌دهد که هیچ‌گاه با مشکل به اتمام رسیدن نسخه‌های چاپی روبه‌رو نشوند و خوانندگان همواره بتوانند برای خرید کتاب مورد نظر اقدام کنند.  ۸) فرصت بیشتر برای انتشار عناوین بیشتر و آثار الکترونیکی تولید فقط یک نسخه کتاب در قالب الکترونیکی، دسترسی تعداد زیادی از خوانندگان به یک نسخه از کتاب به طور همزمان، و موارد دیگر منجر به کاهش هزینه تولید کتاب می‌شود و بدین ترتیب ناشران فرصت بیشتری پیدا می‌کنند تا به انتشار عناوین بیشتری از کتابهای ویژه در زمینه‌های تخصصی بپردازند. به عبارت دیگر امروز دیده می شود که بیشتر ناشران خصوصی، به دلیل محدودیتهای مالی تمایل دارند عناوینی را که مخاطبان بیشتری دارند به چاپ برسانند تا سود بیشتری کسب نمایند، نشر الکترونیکی در محیط وب تا حدودی می‌تواند ناشران را به سوی انتشار کتابهای تخصصی یا متعلق به نویسندگان ناشناخته سوق دهد. در سالهای اخیر، ناشران منابع مرجع سعی کرده‌اند تا علاوه بر لوح فشرده، انتشارات خود را از طریق شبکه جهانی وب در محیطی فراگیرتر، ارزان‌تر، و با قابلیتهای چند رسانه‌ای و فرامتنی در دسترس طیف وسیعی از خوانندگان قرار دهند. کتابهای الکترونیکی را می‌توان به دو صورت در محیط وب شناسایی کرد. برخی کتابهای الکترونیکی، شکل چاپی ندارند و فقط در قالب دیجیتالی منتشر می‌شوند. همه فرآیند نشر کتاب از زمان تألیف تا قرار گرفتن در محیط وب، به صورت الکترونیکی انجام می‌شود. بنابراین چنین کتابهایی را نمی‌توان در جهان چاپی و کتابخانه‌های سنتی یافت و از این لحاظ اثری منحصر به فرد به شمار می‌آیند. این بخش از عرصه نشر کتابهای الکترونیکی هنوز با مشکلات حقوقی، معنوی، و اقتصادی روبه‌رو است. در واقع، ناشران به این نکته مهم پی‌برده‌اند که چه از نظر رقابت با دیگران و چه از لحاظ پاسخگویی به نیازهای جامعه جدیدی از مخاطبان یعنی "خوانندگان اینترنتی"، چاره‌ای جز توجه به امکانات و قابلیتهای نشر اینترنتی ندارند و ناچار به نقش‌آفرینی در این محیط هستند. بخش دوم از کتابهای الکترونیکی در محیط وب، در واقع شکل الکترونیکی نسخه‌های چاپی منتشر شده به شمار می‌آیند که ناشران آنها را از طریق وب نیز دسترس‌پذیر کرده‌اند. این گروه کتابهای الکترونیکی به سرعت در حال توسعه و گسترش هستند)کاستلز، 1380). نتیجه گیری: با وجود پیش بینی دانشمندان مبنی بر افول صنعت چاپ و نشر کتاب های سنتی، کتاب الکترونیک هنوز نتوانسته است جای کتاب های سنتی را پرکند. کتاب الکترونیک رسانه ای نوپا و روبه رشد است و هنوز در آغاز راه قرار دارد. در یک کلام، رواج کتاب الکترونیک و استقبال کاربران از آن، منوط به آن است که مزایای کتاب های الکترونیک چنان بر کتاب های سنتی پیشی بگیرد که چشم پوشی از آن برای کاربران امکان پذیر نباشد. در این صورت است که حتی صرف هزینه بیشتر برای خرید کتاب الکترونیک برای کاربران چندان دشوار نخواهد بود منابع و ماخذ :   1- تقوي، مهدي، (1375)، ديسك فشرده ابزار نوين ذخيره و بازيابي  اطلاعات، فصل نامه كتاب، دوره هفتم، شماره دوم 2- جكسن، مايلزم، (1373)، آينده كتاب در عصر الكترونيك(  نعمت اله  جهانفر،مترجم) فصل نامه كتاب، دوره پنجم،شماره سوم و چهارم 3- حيدري، بهروز، (1383)، نشر الكترونيك مزايا و معايب، فصل نامه اطلاع رساني، دوره نوزدهم، شماره هاي سوم و چهارم 4- رضوی، سيد عباس، (1387)، مباحث نوين در فناوري آموزشي، اهواز، دانشگاه شهيد چمران اهواز 5- رحیمی، فروغ، استواری، سارا، کتابخانه بین المللی دیجیتال کودکان،بازیابی، 15فروردین89، از      http://www.irandoc.ac.ir/data/e_j/vol7/rahimi_ostevari.htm 6- آشنائی با مزایای کتاب های الکترونیک،مرکز تحقیقات صداو سیما،بازیابی 23فروردین89،از http://rcirib.ir/viewertebat.asp?id=1911 7- حیدری، بهروز، نشر الکترونیک:مزایا،معایب، دور نگاهی به آینده کاغذ، بازیابی15اسفند88،از

دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه  آینده و کتابهای الکترونیکی استاد راهنما :     خانم دکتر موسوی تهیه کنندگان: 1-        چنگیز حقیقی فشی 2-        شیرزاد   آقائی   http://www.irandoc.ac.ir/etela-art/19/19_3_4_6.htm  

[ دوشنبه بیست و هفتم شهریور 1391 ] [ 5:58 بعد از ظهر ] [ سلیمان صمدزاده ] [ ]
.: Weblog Themes By themzha :.

درباره وبلاگ

اينجانب سليمان صمدزاده مدير وبلاگ گام ششم و آموزگار پايه ي دوم دبستان در شهرستان سلماس هستم . قصد این وبلاگ جمع آوري و انتشار مطالب علمي ،آموزشي و پرورشي براي استفاده همكاران محترم است . بنابراين ارائه نظرات و پيشنهادات شما عزيزان فرهنگي مي تواند راهگشا باشد.
لینک های ویژه